15-й Регион. Информационный портал РСО-Алания
Сейчас во Владикавказе
22°
(Облачно)
60 %
4 м/с
Ног чиныг
12.11.2010
16:17

Ирон адæм сæ зонды рухс æмæ уды фарнæй бирæ хæзнатæ сфæлдыстой: зарджытæ, аргъæуттæ æмæ æмбисæндтæ. Се хсæн та, уæлдай стырдæр бынат ис нæ рагфыдæлты цард ирдæй чи æвдисы,уыцы эпос— «Нарты кадджытæн».
Ирыстоны хъæуты, кæмтты сæ,карджын, дзырддзæугæ хистæртæй фæфыстой зындгонд рухстауджытæ æмæ ахуыргæндтæ: Санаты æфсымæртæ (Гацыр , Дзантемыр æмæ Гуцыр), Æмбалты Цоцко, Всеволод Миллер, Абайты Васо, Гарданты Михал, Калоты Еленæ… Сæ удвæллойы ахадындзинад стыр у. Цы кадджытæ фæфыстой, уыдон бæстон æфснайд сты Цæгат Ирыстоны Абайты Васойы номыл гуманитарон æмæ социалон иртæстыты институты архивы. Ацы наукон уагдоны разамынд, цалдæр азы размæ,уынаффæ рахаста Нарты кадджытæ хицæн чингуытæй рауадзын. 2003-æм азы рухс федта академион рауагъдæн йæ фыццаг чиныг. Бæстон йыл бакуыстой: фиппайнæгтæ тексттæм ныффыстой, стæй дзырдуат сарæзтой институты зонадон кусæг, филологон наукæты кандидат Хæмыцаты Тамарæ æмæ Цæгат Ирыстоны паддзахадон университеты профессор, ирон филологийы факультеты декан, Хетæгкаты Къостайы номыл премийы лауреат Джыккайты Шамил. Уый у рауагъды наукон редактор дæр, Алы томы дæр кадджытæ мыхуыргонд сты бæлвырд уагмæ гæсгæ. Алы архайæгыл дзурæг кадджытæн дзы ис иумæйаг æмæ хицæн сæргæндтæ. 2007-æм азы рухс федта цыппæрæм том. Æрæджы та,чингуыты дуканиты тæрхæджытыл, фæзынд фæндзæм. Куыд иннæ томты,афтæ ацы чиныджы дæр кадджыты тексттæ лæвæрд сты иронау, дыгуронау, стæй куыдайрагау. Ис дзы , уырыссаг æвзагыл мыхыргонд чи æрцыд, уыцы тексттæ дæр. Кадджыты циклтæ, æрмæст сæ сæргæндтæм гæсгæ дæр сты цымыдисаг : «Æхсар æмæ Æхсæртæг», «Зæронд Уæрхæг æмæ йæ фырттæ», «Уырызмæджы сгуыхтытæ», «Сатанайы хабæрттæ», «Мыггæгты хæст», «Мастисджытæ», «Нæртон ускуырд», «Хицæн кадджытæ»… Куыд иннæ томты,афтæ ацы чиныджы дæр ис бæлвырд фиппайнæгтæ, сæрмагонд нæмттæ, архаизмтæ æмæ историзмты дзырдуат.
Нарты эпосы академион рауагъды 5-æм чиныг уæлдай цымыдисаг уыдзæн фольклористæн, аспиранттæн, студенттæн, стæй нæ фыдæлты царды хабæрттæ ,арфдæр базонынмæ чи тырны,уыцы адæмæн. Балхæнæн ын ис Дзæуджыхъæуы, чингуыты дукани «Национальное достояние»-йы.15-Й РЕГИОН